Zarządzanie czasem praca licencjacka: 4 definicje i ankieta

Spośród 113 pracowników biur rachunkowo-księgowych zbadanych przez Agnieszkę Rolę-Jarzębowską 43 osoby nie stosują w pracy żadnej metody zarządzania czasem (Rola-Jarzębowska 2026, s. 190). Taki wynik to gotowy punkt wyjścia do pracy licencjackiej. Sprawdzasz, jak wygląda to w Twojej grupie, i masz z czym porównać swoje dane w dyskusji.

Z resztą internetu jest gorzej. Na hasło o zarządzaniu czasem Google podsuwa porady o wstawaniu o piątej rano i aplikacje do ewidencji godzin, a z nich nie zbudujesz ani rozdziału teoretycznego, ani kwestionariusza. Promotor zapyta o definicję z przypisem, o to, kogo zbadasz, i o pytania w ankiecie. Na te trzy pytania odpowiadam po kolei.

Zarządzanie czasem: 4 definicje do rozdziału teoretycznego

Definicje zarządzania czasem kładą akcent na planowanie, na techniki pracy, na kompetencje albo na wartość czasu dla kierownika. Małgorzata Sierpińska zauważa, że gospodarowanie czasem jest ściśle związane z podstawowymi uwarunkowaniami egzystencji ludzkiej, a w zarządzaniu tę sferę nazywa się zarządzaniem czasem (Sierpińska 2013, s. 16, 18). Oto cztery ujęcia, które możesz zacytować.

Zarządzanie czasem to „świadome planowanie i sterowanie własnym życiem, dzięki któremu bezładny styl pracy przemieniać można w planowe, systematyczne wykonywanie zadań, zmierzające do osiągnięcia sukcesu”.

J. Kardas, Zarządzanie w przedsiębiorstwie, Difin, Warszawa 2008, s. 516, cyt. za: M. Sierpińska, Zarządzanie czasem jako umiejętność wpływająca na skuteczność organizacji pracy menadżera, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie” 2013, nr 9, s. 18.

Zarządzanie czasem to „konsekwentne i zorientowane na cel stosowanie w praktyce sprawdzonych technik pracy w taki sposób, że kierowanie samym sobą i swoim otoczeniem odbywa się bez trudu, a otrzymany do dyspozycji czas jest wykorzystany sensownie i optymalnie”.

L.J. Seiwert, Zarządzanie czasem, Agencja Wydawnicza Placet, Warszawa 2001, s. 14, cyt. za: M. Sierpińska, Zarządzanie czasem jako umiejętność wpływająca na skuteczność organizacji pracy menadżera, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie” 2013, nr 9, s. 18.

„Zarządzanie czasem to umiejętność wykorzystywania w każdej chwili własnych kompetencji i możliwości.”

M. Sierpińska, Zarządzanie czasem jako umiejętność wpływająca na skuteczność organizacji pracy menadżera, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie” 2013, nr 9, s. 25.

„Zarządzanie czasem nie oznacza jego tworzenia, ale wskazania wartości owego czasu dla kierownika, bowiem nie wszystkie działania są tej samej wartości.”

W. Ulrych, Dysfunkcje w zarządzaniu czasem w procesie pracy kierowników, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica” 2013, nr 288, s. 163.

Którą wybrać? Jeśli badasz pracowników, sięgnij po Kardasa i Seiwerta, bo obaj opisują zarządzanie czasem jako planowanie i techniki pracy, a to da się przełożyć na pytania w ankiecie. Ulrych przyda Ci się w pracy o kadrze kierowniczej, bo pisze o wartości czasu kierownika. Definicja Sierpińskiej jest najkrótsza i dobrze otwiera podrozdział o kompetencjach.

Potrzebujesz jeszcze modelu? Sierpińska, opierając się na Seiwercie, opisuje zarządzanie czasem jako krąg pięciu funkcji: ustalanie celu, planowanie, podejmowanie decyzji, realizację i organizację oraz kontrolę. W środku kręgu stoi informacja i komunikacja, wokół której „obracają się” pozostałe funkcje. Według Seiwerta w praktyce te etapy są ze sobą wielokrotnie powiązane i nie idą po kolei (Sierpińska 2013, s. 20). Model porządkuje podrozdział teoretyczny. Do ankiety bardziej przyda Ci się lista konkretnych zachowań, którą znajdziesz niżej.

Techniki zarządzania czasem i pożeracze czasu

W rozdziale teoretycznym opisujesz zwykle zasadę Pareto, metodę ABC, zasadę Eisenhowera, delegowanie i prawo Parkinsona, a w badaniu sprawdzasz, czego ludzie naprawdę używają. Pierwsze cztery techniki Sierpińska wymienia razem z ustalaniem priorytetów jako techniki podejmowania decyzji (Sierpińska 2013, s. 22-23). Prawo Parkinsona przytacza Smolbik-Jęczmień (2007, s. 245).

Technika	Na czym polega	Źródło
Zasada Pareto (80:20)	Jeśli rozpatrzyć wszystkie zadania pod kątem efektywności, 80% wyników osiąga się w 20% czasu, a pozostałe 20% wyników zabiera 80% czasu.	Sierpińska 2013, s. 22
Metoda ABC	Zadania dzieli się na trzy grupy: A, najważniejsze i najbardziej złożone; B, mniej ważne i mniej złożone; C, łatwe do wykonania i banalne.	Sierpińska 2013, s. 23
Zasada Eisenhowera	Priorytet ustala się według pilności i ważności. Zadania pilne i ważne wykonujesz od razu i osobiście, pilne i mniej ważne delegujesz, mniej pilnym i ważnym wyznaczasz termin, a mniej pilnych i mniej ważnych unikasz.	Sierpińska 2013, s. 23
Delegowanie	Przekazanie zadań innym. Sierpińska, za Druckerem, sprowadza je do pytania, które czynności ktoś inny wykona równie dobrze albo lepiej.	Sierpińska 2013, s. 23
Prawo Parkinsona	„praca wypełnia cały czas przeznaczony na jej wykonanie”, więc na zadanie przeznaczasz mniej czasu, niż podpowiada wygoda.	Smolbik-Jęczmień 2007, s. 245

W praktyce ludzie sięgają po mniej technik, niż opisuje teoria. Studenci zbadani w Nowym Sączu używali wyłącznie kalendarza i listy zadań, bieżącej kontroli zadań oraz aplikacji mobilnych. Po Pareto, SMART, ABC, Pomodoro i ALPEN nie sięgali wcale (Bonarska-Treit, Gawron, Marcisz 2021, s. 144). Dlatego w ankiecie pytaj o kalendarz i listę zadań, nawet jeśli w teorii opisujesz macierz Eisenhowera.

Pożeracze czasu: co możesz zbadać w firmie

Pożeracze czasu to nawyki i sytuacje, przez które czas pracy ucieka, i to one najczęściej stają się przedmiotem badania w pracy licencjackiej. Alicja Smolbik-Jęczmień zebrała je w tabeli razem z przyczynami i sposobami walki, opierając się na pracach Bienioka, Forsytha, Johnsa i Seiwerta (Smolbik-Jęczmień 2007, s. 248-249). Wymienia wśród nich:

• pośpiech i niecierpliwość, między innymi z braku planu dnia i oceny ważności zadań,
• nieumiejętność mówienia „nie”,
• zadania, których nie doprowadza się do końca,
• biurko zawalone papierami,
• próby robienia zbyt wielu rzeczy naraz,
• niezdecydowanie,
• odwlekanie spraw i zadań,
• brak celów, priorytetów i planów dnia.

Każdy z nich zamienisz na pytanie w kwestionariuszu. Jak to wygląda w praktyce, pokazuję w sekcji o ankiecie.

Tematy prac o zarządzaniu czasem obronione na uczelniach

Obronione prace o zarządzaniu czasem badają prawie zawsze jedną grupę, do której autor ma dostęp, i opierają się na własnej ankiecie albo wywiadach. W Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego takich prac jest kilkadziesiąt, głównie z kierunków zarządzanie, zarządzanie zasobami ludzkimi i zarządzanie publiczne. Kilka przykładów z opisów w repozytorium:

Tytuł	Rodzaj i rok obrony	Kogo zbadano
Zarządzanie czasem w grupie pracowników branży IT	licencjacka, 2022	44 pracowników IT
Zarządzanie czasem pracy pracowników handlu	licencjacka, 2020	pracownicy handlu
Zarządzanie czasem pracy poza zajęciami dydaktycznymi w specyfice zawodu nauczyciela	licencjacka, 2025	nauczyciele
Zarządzanie czasem na przykładzie studentów	licencjacka, 2022	80 studentów, ankieta z 57 pytań
Zarządzanie czasem, porównanie międzypokoleniowe	magisterska, 2017	154 osoby w wieku od 14 do 51 lat
Wpływ pandemii na zarządzanie czasem wśród pracowników	magisterska, 2022	pracownicy
Wykorzystanie nowoczesnych technologii cyfrowych w zarządzaniu czasem u pracowników z ADHD	magisterska, 2026	138 pracowników z czterech organizacji

W tych tytułach powtarza się pięć sposobów zawężenia tematu. Autor wskazuje konkretną firmę, branżę albo zawód (IT, handel, nauczyciele), grupę ludzi (studenci, pokolenia), kontekst zewnętrzny (pandemia) albo jedno narzędzie (technologie cyfrowe). Licencjaty zwykle opisują, jak dana grupa zarządza czasem. W magisterkach częściej dochodzi druga zmienna, na przykład pokolenie, pandemia czy ADHD, i porównanie między grupami.

Jeśli masz dopiero ogólny pomysł, tak przejdziesz od szerokiej wersji tematu do takiej, którą da się zbadać:

Wersja szeroka	Wersja zawężona
Zarządzanie czasem w przedsiębiorstwie	Pożeracze czasu w pracy pracowników działu obsługi klienta firmy X
Zarządzanie czasem pracy menedżera	Techniki ustalania priorytetów stosowane przez kierowników zmian w zakładzie produkcyjnym X
Organizacja czasu pracy	Planowanie dnia pracy a odczuwany pośpiech w opinii pracowników biura rachunkowego X
Delegowanie zadań	Delegowanie zadań jako narzędzie zarządzania czasem kierowników w firmie X
Zarządzanie czasem a szkolenia	Szkolenie z zarządzania czasem w ocenie jego uczestników na przykładzie firmy X

Zarządzanie czasem to jeden z wielu obszarów pracy z kadrami. Jeśli wahasz się jeszcze między nim a motywowaniem czy ocenianiem pracowników, przejrzyj zestawienie z tematami prac z zarządzania zasobami ludzkimi.

Problem badawczy i hipotezy w pracy o zarządzaniu czasem

Do pracy licencjackiej wystarczy jeden problem główny, trzy lub cztery szczegółowe i dwie albo trzy hipotezy, które sprawdzisz ankietą. Poniżej szkielet dla tematu „Pożeracze czasu w pracy pracowników działu obsługi klienta firmy X”. Ogólne zasady formułowania pytań, na które odpowiada praca, opisałam we wpisie o tym, czym jest problem badawczy.

Problem główny: Jakie czynniki najbardziej zakłócają wykorzystanie czasu pracy przez pracowników działu obsługi klienta firmy X?

Problemy szczegółowe:

1. Jakie techniki planowania i ustalania priorytetów stosują pracownicy?
2. Które pożeracze czasu pracownicy wskazują najczęściej?
3. Jak pracownicy oceniają sposób, w jaki przełożeni przydzielają i delegują zadania?
4. Jakie zmiany w organizacji pracy pracownicy uważają za potrzebne?

Hipotezy:

1. Większość pracowników nie stosuje świadomie technik ustalania priorytetów, takich jak metoda ABC czy zasada Eisenhowera.
2. Pracownicy, którzy planują dzień pracy, rzadziej wskazują pośpiech jako przeszkodę w wykonywaniu zadań.
3. Pracownicy, którym przełożeni przydzielają zadania z jasnym priorytetem, wyżej oceniają organizację swojego czasu pracy.

Wszystkie trzy sprawdzisz ankietą, bo dotyczą deklaracji i opinii pracowników. Metoda to sondaż diagnostyczny, technika ankieta, narzędzie kwestionariusz. Jeśli możesz, dołóż krótki wywiad z kierownikiem działu. Wtedy porównasz to, jak zadania są przydzielane, z tym, jak widzą to pracownicy.

W magisterce, która porównuje grupy, przyda się inny typ hipotezy. Bonarska-Treit, Gawron i Marcisz zbadali 569 studentów z kilku instytutów i założyli między innymi, że „Studenci poszczególnych instytutów posiadają taką samą wiedzę z zakresu zarządzania czasem” (Bonarska-Treit, Gawron, Marcisz 2021, s. 137, 143). Taką hipotezę o braku różnic sprawdza się testem statystycznym. U Ciebie grupami mogą być działy, staż pracy albo stanowiska.

Każde pytanie w ankiecie powinno wynikać z problemu szczegółowego albo z hipotezy. Tak wygląda ta droga na jednym przykładzie:

Układ rozdziałów

1. Zarządzanie czasem w organizacji. Definicje, model Seiwerta, techniki zarządzania czasem, pożeracze czasu, rola przełożonego i delegowania.
2. Metodologia badań własnych. Problem główny i szczegółowe, hipotezy, metoda, technika i narzędzie, organizacja badań, krótka charakterystyka firmy i badanych.
3. Zarządzanie czasem pracy w firmie X w świetle badań własnych. Po jednym podrozdziale na każdy problem szczegółowy, na końcu weryfikacja hipotez.

Liczba podrozdziałów w trzecim rozdziale wynika z metodologii. Korczyński pisze, że „liczba podpunktów tego rozdziału powinna odpowiadać liczbie szczegółowych problemów badawczych” (Korczyński 2013, s. 14), więc cztery problemy szczegółowe dają cztery podrozdziały analizy. Osobnego rozdziału o firmie nie rób. Brycz i Dudycz ostrzegają, że taki rozdział powstaje zwykle z jednej czy dwóch publikacji i ociera się o plagiat, więc firmę opisujesz krótko, w rozdziale empirycznym (Brycz, Dudycz 2011, s. 82).

Jak zbadać zarządzanie czasem: pytania do ankiety

Kwestionariusz do pracy o zarządzaniu czasem budujesz sam i pytasz w nim o konkretne zachowania oraz o to, jak często się zdarzają. W pracach z repozytorium UJ, które przejrzałam, większość autorów oparła badanie na własnej ankiecie. Jedna z nich miała 57 pytań w czterech kategoriach i objęła 80 studentów (RUJ, praca licencjacka z 2022 r.). Na licencjat wystarczy krótsza.

Dobry kwestionariusz o zarządzaniu czasem ma zwykle cztery bloki:

1. Metody i narzędzia. Osobno pytasz, które metody badany zna, i osobno, które stosuje. Tak zrobiła Rola-Jarzębowska i dlatego mogła pokazać, że 38% badanych nie stosuje żadnej z wymienionych metod (Rola-Jarzębowska 2026, s. 190).
2. Pożeracze czasu. Pytanie macierzowe o częstotliwość, jak na grafice poniżej.
3. Trudności i presja czasu. Na przykład wielozadaniowość, zmienne priorytety, oddawanie zadań po terminie.
4. Metryczka. Staż, stanowisko, dział. Bez niej nie porównasz grup w hipotezach.

Blok o pożeraczach czasu możesz przenieść do swojej ankiety prawie bez zmian. Pozycje pochodzą z tabeli Smolbik-Jęczmień, dopisałam tylko zbyt długie zebrania z jej badania kierowników:

W dyskusji wyników porównasz swoje dane z badaniami innych autorów. Te trzy podają liczby, które pasują do pytań z kwestionariusza:

Badanie	Kogo zbadano	Wyniki do porównania
Smolbik-Jęczmień 2007, s. 250	100 kierowników z firm na różnych szczeblach zarządzania	61% realizuje zadania pod presją czasu, 38% przyjmuje na siebie zbyt dużo obowiązków, 32% nie ustala priorytetów, 30% uważa zebrania za zbyt długie, 25% zdarza się oddać zadanie po terminie
Rola-Jarzębowska 2026, s. 177, 189-190	113 pracowników biur rachunkowo-księgowych	najczęstsze trudności to praca pod presją czasu (101 wskazań), wiele zadań w tym samym czasie (93) i zmiany priorytetów (87); 38% nie stosuje żadnej metody zarządzania czasem
Bonarska-Treit, Gawron, Marcisz 2021, s. 137, 144	569 studentów	w praktyce tylko kalendarz, lista zadań, bieżąca kontrola zadań i aplikacje mobilne; bez Pareto, SMART, ABC, Pomodoro i ALPEN

Badanie kierowników pochodzi sprzed prawie dwudziestu lat. Jeśli zadasz te same pytania dzisiejszym kierownikom, masz gotowy wątek do dyskusji: co się zmieniło, a co zostało po staremu.

Literatura o zarządzaniu czasem: 42 pozycje do pracy dyplomowej

Zacznij od artykułów w otwartym dostępie, bo pobierzesz je od razu, a ich bibliografie poprowadzą Cię do kolejnych pozycji. Pod nimi masz książki i opracowania, które zebrałam do tego tematu, uporządkowane alfabetycznie.

Artykuły w otwartym dostępie

• Bonarska-Treit A., Gawron I., Marcisz J., Zarządzanie czasem przez studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu w dobie pandemii COVID-19, „Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko” 2021, nr 1(7), s. 137-152. Pobierz PDF
• Gorustowicz M., Efektywne zarządzanie czasem pracownika: wybrane zagadnienia, „Akademia Zarządzania” 2023, nr 7(3), s. 70-79. Pobierz PDF
• Rola-Jarzębowska A., Metody zarządzania czasem wykorzystywane przez pracowników biur rachunkowo-księgowych w Polsce, „Akademia Zarządzania” 2026, nr 10(2), s. 177-196. Pobierz PDF
• Sierpińska M., Zarządzanie czasem jako umiejętność wpływająca na skuteczność organizacji pracy menadżera, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie” 2013, nr 9, s. 16-28. Pobierz PDF
• Smolbik-Jęczmień A., Umiejętność wykorzystania czasu warunkiem sukcesu zawodowego, „Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu” 2007, nr 1187, s. 243-252. Pobierz PDF
• Ulrych W., Dysfunkcje w zarządzaniu czasem w procesie pracy kierowników, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica” 2013, nr 288, s. 163-172. Strona artykułu

Książki i opracowania

• Adair J., Anatomia biznesu: zarządzanie czasem, Studio Emka, Warszawa 2000.
• Adam B., Czas, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2010.
• Adamiec M., Kożusznik B., Sztuka zarządzania sobą, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2001.
• Ancyparowicz G., Pawłowski M., Bezpieczeństwo socjalne. Cz. III. Praca jako źródło utrzymania, Oficyna Wydawnicza WSM, Warszawa 2004.
• Bednarski A., Zarys teorii organizacji i zarządzania, Towarzystwo Naukowe Organizacji i Kierownictwa „Dom Organizatora”, Toruń 2001.
• Bieniok H., Zarządzanie czasem. Poradnik dla mało efektywnych, Difin, Warszawa 2010.
• Blanchard K., Fowler S., Hawkins L., Jednominutowy Menedżer oraz zarządzanie samym sobą, Warszawa 2007.
• Borkowska S. (red.), Programy praca-życie a efektywność firm, IPiSS, Warszawa 2003.
• Borkowska S. (red.), Rynek pracy wobec integracji z Unią Europejską, IPiSS, Warszawa 2002.
• Chrisidu-Budnik A., Korczak J., Pakuła A., Supernat J., Nauka organizacji i zarządzania, Wydawnictwo Kolonia Limited, Wrocław 2005.
• Clegg B., Błyskawiczne zarządzanie czasem, IFC Press, Kraków 2000.
• Covey S.R., Merrill A.R., Merrill R.R., Najpierw rzeczy najważniejsze, Rebis, Poznań 2005.
• Dowgiałło Z., Praca menedżera, Wydawnictwo Znicz, Szczecin 1999.
• Drucker P.F. (red.), Zarządzanie w XXI w., MT Biznes, Warszawa 2009.
• Fontana D., Zarządzanie czasem, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1999.
• Hołtyn H., Czas w życiu i w pracy, Key Text, Warszawa 2013.
• Jasiński Z. (red.), Zarządzanie pracą. Organizowanie, planowanie, motywowanie, kontrola, Agencja Wydawnicza „Placet”, Warszawa 1999.
• Johns T., Doskonałe zarządzanie czasem, Rebis, Poznań 1999.
• Kieżun W., Sprawne zarządzanie organizacją, SGH, Warszawa 1997.
• Klein S., Czas. Przewodnik użytkownika, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa 2009.
• Kozioł L., Zarządzanie czasem pracy, Wydawnictwo Antykwa, Kraków 2000.
• Kuczera-Ludwiczyńska E., Ludwiczyński D., Jak szanować czas, organizując pracę sobie i innym, Wydawnictwo Bizarre, Warszawa 2009.
• Marek J., Pozyskiwanie i dobór personelu. Kształtowanie zatrudnienia w organizacji, Difin, Warszawa 2008.
• Martyniak Z., Metody organizowania procesów pracy, PWE, Warszawa 1996.
• Mendel T., Kształtowanie potencjału i organizacja pracy własnej menedżera, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, Poznań 2005.
• Mikołajczyk Z., Techniki organizatorskie w rozwiązywaniu problemów zarządzania, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995.
• Roguszczak M., Zarządzanie czasem pracy menedżera, Dom Wydawniczy Elipsa, Warszawa 2010.
• Seiwert L.J., Zarządzanie czasem. Bądź panem własnego czasu. Planowanie kariery, organizacja czasu, Placet, Warszawa 1998.
• Sędek G., Bedyńska S. (red.), Życie na czas. Perspektywy badawcze postrzegania czasu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.
• Skowron-Mielnik B., Ewolucja organizacji pracy, [w:] S. Lachiewicz, B. Nogalski (red.), Osiągnięcia i perspektywy nauk o zarządzaniu, Wolters Kluwer, Warszawa 2010.
• Skowron-Mielnik B., Zarządzanie czasem pracy w przedsiębiorstwie, Wydawnictwo AE w Poznaniu, Poznań 2003.
• Strzemińska H. (red.), Czas pracy w przedsiębiorstwie. Wyniki badań nad rozkładami czasu pracy i zdrowiem pracowników, IPiSS, Warszawa 2002.
• Strzemińska H., Latos-Miłkowska M., Rycak M.B. (red.), Czas pracy w nowych krajach członkowskich Unii Europejskiej. Aspekty ekonomiczne, prawne i społeczne, IPiSS, Warszawa 2008.
• Strzemińska H., Zarządzanie zasobami czasu pracy. Doświadczenia krajów europejskich, IPiSS, Warszawa 2004.
• Tracy B., Zarządzanie czasem, MUZA SA, Warszawa 2012.
• Zimbardo P., Boyd J., Paradoks czasu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2009.

Zarządzanie czasem w pracy licencjackiej: najczęstsze pytania (FAQ)

Jak sformułować temat pracy licencjackiej o zarządzaniu czasem?

Nazwij w temacie grupę ludzi, miejsce i jeden aspekt zarządzania czasem, na przykład „Pożeracze czasu w pracy pracowników działu obsługi klienta firmy X”. Tak wyglądają obronione prace z Repozytorium UJ, choćby „Zarządzanie czasem w grupie pracowników branży IT” czy „Zarządzanie czasem pracy pracowników handlu”.

Jaką definicję zarządzania czasem wybrać do pracy?

Przy badaniu pracowników sprawdzą się definicje Kardasa i Seiwerta, bo opisują planowanie i techniki pracy. W pracy o kierownikach przyda się Ulrych, który pisze o wartości czasu kierownika (Ulrych 2013, s. 163).

Jakie techniki zarządzania czasem opisać w pracy?

Te, o które zapytasz w badaniu, zwykle dwie albo trzy, na przykład metodę ABC, zasadę Eisenhowera i delegowanie. Opis tych technik znajdziesz u Sierpińskiej (2013, s. 22-23), a w ankiecie dopytaj też o kalendarz i listę zadań, bo z nich ludzie korzystają najczęściej.

Czym są pożeracze czasu?

To nawyki i sytuacje, przez które ucieka czas pracy, na przykład pośpiech, nieumiejętność mówienia „nie”, niezdecydowanie czy odwlekanie zadań. Smolbik-Jęczmień zestawia je w tabeli razem z przyczynami i sposobami walki (2007, s. 248-249).

Jakie pytania zadać w ankiecie o zarządzaniu czasem?

Pytaj o zachowania i ich częstotliwość: czy planujesz dzień, jak często pracujesz w pośpiechu, które metody znasz, a które stosujesz. Osobne pytania o znajomość i stosowanie metod pokażą różnicę między jednym a drugim. U Roli-Jarzębowskiej 38% badanych nie stosowało żadnej metody (2026, s. 190).

Gdzie znaleźć literaturę o zarządzaniu czasem za darmo?

W bibliotekach cyfrowych i otwartych czasopismach uczelni, na przykład w Śląskiej i Dolnośląskiej Bibliotece Cyfrowej, w „Folia Oeconomica” Uniwersytetu Łódzkiego i w „Akademii Zarządzania” Politechniki Białostockiej. Sześć takich artykułów z linkami znajdziesz na liście literatury w tym wpisie.

Na koniec: zanim napiszesz pierwszy akapit, zdecyduj, kogo zbadasz i o które dwie albo trzy techniki zapytasz. Od tej decyzji zależą definicje w rozdziale teoretycznym i bloki w ankiecie. A jeśli zamiast pracy o zarządzaniu czasem szukasz sposobu na własny czas przy pisaniu, zacznij od wpisu, jak zacząć pisać pracę licencjacką.

Źródła wykorzystane w tym wpisie

• Bonarska-Treit A., Gawron I., Marcisz J., Zarządzanie czasem przez studentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Nowym Sączu w dobie pandemii COVID-19, „Studia Ekonomiczne. Gospodarka, Społeczeństwo, Środowisko” 2021, nr 1(7), s. 137, 143-144.
• Brycz B., Dudycz T., Przewodnik dla piszących prace magisterskie w zakresie zarządzania, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2011, s. 82.
• Gorustowicz M., Efektywne zarządzanie czasem pracownika: wybrane zagadnienia, „Akademia Zarządzania” 2023, nr 7(3), s. 74.
• Korczyński S., Przygotowanie pracy dyplomowej z pedagogiki. Jak napisać dobrą pracę? Rozwiązania praktyczne. Narzędzia badawcze, Difin, Warszawa 2013, s. 14.
• Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego, opisy prac dyplomowych wyszukanych hasłem „zarządzanie czasem”, ruj.uj.edu.pl, dostęp: 13.10.2026.
• Rola-Jarzębowska A., Metody zarządzania czasem wykorzystywane przez pracowników biur rachunkowo-księgowych w Polsce, „Akademia Zarządzania” 2026, nr 10(2), s. 177, 189-190.
• Sierpińska M., Zarządzanie czasem jako umiejętność wpływająca na skuteczność organizacji pracy menadżera, „Zeszyty Naukowe Politechniki Częstochowskiej. Zarządzanie” 2013, nr 9, s. 16, 18, 20, 22-23, 25.
• Smolbik-Jęczmień A., Umiejętność wykorzystania czasu warunkiem sukcesu zawodowego, „Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu” 2007, nr 1187, s. 245, 248-250.
• Ulrych W., Dysfunkcje w zarządzaniu czasem w procesie pracy kierowników, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Oeconomica” 2013, nr 288, s. 163.

Propozycje zawężonych tematów, szkielet problemów i hipotez oraz przykład na grafice 1 są moje.