Bezpłatny kurs mailowy•3 błędy, które popełniasz, pisząc pracę z AI•Odbierz 3 maile za darmo•
Bezpłatny kurs mailowy•3 błędy, które popełniasz, pisząc pracę z AI•Odbierz 3 maile za darmo•
Bezpłatny kurs mailowy•3 błędy, które popełniasz, pisząc pracę z AI•Odbierz 3 maile za darmo•
Z A C Z Y N A M Y

Ładowanie...

Coaching praca licencjacka: 5 definicji, tematy, rozdziały

Praca licencjacka o coachingu: 5 definicji, przykładowe tematy i struktura rozdziałów

W skrócie: Praca licencjacka o coachingu powstaje najczęściej na zarządzaniu, na kierunkach z coachingiem w nazwie, na pedagogice i na filozofii. Jeśli szukasz materiałów pod hasłem „coaching praca licencjacka”, zacznij od pięciu definicji z autorem i stroną, które przeniesiesz do rozdziału teoretycznego, a tabela pokaże Ci, czym coaching różni się od mentoringu, szkolenia, doradztwa i terapii. Dalej masz tematy prac obronionych na polskich uczelniach, szkielet problemu i hipotez, układ rozdziałów oraz 24 pozycje literatury.

Wpisujesz w Google „coaching praca licencjacka” i dostajesz listę cudzych prac z uczelnianych repozytoriów. Tytuł, streszczenie po angielsku, czasem nazwisko promotora. Ani jedna z tych stron nie podpowie Ci, od której definicji zacząć rozdział pierwszy ani jak odróżnić coaching od mentoringu, zanim zapyta o to promotor.

W uczelnianych repozytoriach powtarza się jeden motyw: coaching jako narzędzie zarządzania zasobami ludzkimi, bo firmy traktują go jako formę rozwoju pracowników. I właśnie tu zaczyna się kłopot. Literatury o coachingu jest mnóstwo, tyle że sporą jej część piszą praktycy w formie poradników, a te na seminarium nie wystarczą. Poniżej masz wszystko po kolei: definicje ze źródłami, granice pojęcia, tematy, hipotezy i listę lektur.

Na jakich kierunkach powstaje praca licencjacka o coachingu

Pracę o coachingu napiszesz na co najmniej czterech typach kierunków i na każdym wygląda ona trochę inaczej. Na zarządzaniu coaching jest narzędziem rozwoju pracowników, czyli częścią zarządzania zasobami ludzkimi. Na kierunkach z coachingiem w nazwie, takich jak „Zarządzanie i coaching” w Akademii Nauk Stosowanych w Kielcach czy „Coaching i doradztwo kariery” na KUL, coaching jest samym przedmiotem studiów.

Na pedagogice coaching pojawia się jako specjalność. W zagadnieniach do egzaminu na specjalności coaching edukacyjny na Uniwersytecie Szczecińskim są między innymi istota coachingu w edukacji, proces i struktura coachingu oraz etyczne aspekty pracy w coachingu i tutoringu. Czwarty nurt to filozofia: Instytut Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego prowadził kierunek „Coaching i doradztwo filozoficzne” i publikuje listę obronionych tam prac.

Dlaczego to ważne dla Ciebie? Bo od kierunku zależy, jaką definicję wybierzesz i w jaką literaturę wejdziesz. Praca z zarządzania potrzebuje osadzenia w zarządzaniu zasobami ludzkimi, praca z pedagogiki w teorii uczenia się, a praca z filozofii w źródłach, z których coaching wyrósł.

Najpierw ustal, na jakim kierunku piszesz. Dopiero potem szukaj definicji.

Coaching: 5 definicji do rozdziału teoretycznego

Każda z tych definicji akcentuje co innego: potencjał osoby, wyniki, relację, kompetencje albo rozwój pracownika w organizacji. Bożena Wujec, która przeanalizowała definicje coachingu z czterech dekad, zauważa, że pierwsze z nich pojawiły się w pracach naukowych na początku lat 90. i opisywały coaching jako proces nauczania (Wujec 2012, s. 9). Z tym instruktażowym podejściem polemizowali John Whitmore i Myles Downey, wywodzący się, podobnie jak Timothy Gallwey, ze środowiska sportowego (Wujec 2012, s. 8-9). Dla Downeya coaching to „sztuka facylitacji wyników, uczenia i rozwijania innych” (Downey 1999, s. 7, za: Wujec 2012, s. 9).

Oto pięć ujęć, które możesz przenieść do pracy razem z opisem bibliograficznym. Większość z nich znam z drugiej ręki, z polskich artykułów naukowych, dlatego pod cytatem stoi zapis „cyt. za”. Tak samo zapisz je u siebie.

„odblokowywanie potencjału osoby w celu maksymalizacji jej/jego dokonań i działań. Jest raczej pomaganiem w uczeniu się niż nauczaniem”

J. Whitmore, Coaching for Performance: A Practical Guide to Growing Your Own Skills, Nicholas Brealey Publishing, London 1996, s. 8, cyt. za: J. Szłapińska, Coaching jako (nie)nowa metoda rozwoju zawodowego pracowników, „Szkoła-Zawód-Praca” 2023, nr 26, s. 135.

„Zasadniczo jest to krótkoterminowa interwencja, której celem jest poprawa wyników lub rozwój określonej kompetencji.”

D. Clutterbuck, Creating a coaching climate, Clutterbuck Associates, London 2003, s. 13, cyt. za: B. Wujec, Geneza i definicje coachingu, „Coaching Review” 2012, nr 1 (4), s. 10.

International Coach Federation nazywa coachingiem „relację między coachem a osobą lub grupą osób, skoncentrowaną na podejmowanych przez nią działaniach, zmierzających do osiągnięcia założonych celów, wizji, pragnień”.

International Coach Federation, cyt. za: J. Szłapińska, Coaching jako (nie)nowa metoda rozwoju zawodowego pracowników, „Szkoła-Zawód-Praca” 2023, nr 26, s. 136 (autorka przytacza definicję za niepublikowaną rozprawą doktorską Kraśniewskiego z 2022 r., s. 37; roku definicji ICF nie podaje).

„coaching jest pomocą i kierowaniem rozwojem umiejętności oraz kompetencji osoby, w określonej dziedzinie prowadzone indywidualnie przez trenera (coacha)”

B. Budzisz, Istota coachingu, „Economy and Management” 2011, nr 2, s. 87.

„Coaching polega […] na stałym partnerskim kontakcie i współpracy pracownika z bardziej od niego doświadczonym i kompetentnym partnerem, który pomaga mu w rozwoju zawodowym oraz w lepszym odgrywaniu roli organizacyjnej”

T. Oleksyn, Zarządzanie kompetencjami. Teoria i praktyka, wyd. 3, Wolters Kluwer, Warszawa 2018, s. 284, cyt. za: J. Szłapińska, Coaching jako (nie)nowa metoda rozwoju zawodowego pracowników, „Szkoła-Zawód-Praca” 2023, nr 26, s. 137.

Którą wybrać? Jeśli piszesz z zarządzania, sięgnij po Oleksyna i Clutterbucka, bo obaj mówią językiem organizacji: kompetencje, rola organizacyjna, wyniki. Uważaj tylko na jedno. Oleksyn pisze o „bardziej doświadczonym” partnerze, a to brzmi jak opis mentoringu, więc w tekście dopowiedz, czym coaching różni się od mentoringu. Przyda Ci się do tego zdanie Wujec, że w coachingu źródłem pomysłów i rozwiązań jest klient (Wujec 2012, s. 17). Na pedagogice i na kierunkach coachingowych lepiej pasują Whitmore i ICF, bo stawiają w centrum uczenie się i cele samego klienta. Budzisz przyda Ci się wszędzie tam, gdzie opisujesz coaching jako formę pracy jeden na jeden.

Ważne!

W literaturze przedmiotu brak jednej, powszechnie przyjętej definicji coachingu. J. Whitmore ujmuje go jako odblokowywanie potencjału osoby i pomaganie jej w uczeniu się, D. Clutterbuck podkreśla krótkoterminowy charakter interwencji nastawionej na poprawę wyników lub rozwój określonej kompetencji, a T. Oleksyn osadza coaching w zarządzaniu kompetencjami jako stałą, partnerską współpracę pracownika z doświadczonym partnerem. Wspólnym elementem tych ujęć jest indywidualna relacja, w której źródłem pomysłów i rozwiązań pozostaje sam coachowany, a coach wspiera jego kreatywność.

Przypis: J. Szłapińska, Coaching jako (nie)nowa metoda rozwoju zawodowego pracowników, „Szkoła-Zawód-Praca” 2023, nr 26, s. 135-137; B. Wujec, Geneza i definicje coachingu, „Coaching Review” 2012, nr 1 (4), s. 10, 17.

Czym coaching różni się od mentoringu, szkolenia, doradztwa i terapii

W coachingu pomysły i rozwiązania przynosi klient. W pozostałych formach wiedzę albo kierunek wnosi ktoś inny. Wujec pisze wprost, że w coachingu „to klient jest źródłem pomysłów i rozwiązań, coach jedynie wspiera jego kreatywność” (Wujec 2012, s. 17). To zdanie warto mieć pod ręką, bo pytanie o różnicę między coachingiem a mentoringiem pada na seminarium bardzo często.

Minter i Thomas zauważają, że na początku nazw tych form pomagania używano zamiennie (Minter, Thomas 2000, za: Wujec 2012, s. 14). Dziś promotor oczekuje od Ciebie, że granice pokażesz. Zestawienie poniżej zbiera je w jednym miejscu.

Forma Kto wnosi wiedzę i rozwiązania Na czym się skupia Źródło
Coaching Klient; coach wspiera jego kreatywność Cele oraz osobisty i zawodowy potencjał klienta, orientacja prospektywna Wujec 2012, s. 15, 17
Mentoring Mentor, który pomaga drugiej osobie poczynić postęp Postęp w wiedzy, pracy zawodowej lub sposobie myślenia; pomoc dobrowolna i niezależna od hierarchii służbowej Clutterbuck 2002, za: Wujec 2012, s. 18
Szkolenie (trening) Trener, który przekazuje wiedzę i zwykle sam ustala plan Przygotowanie uczestników do efektywniejszej pracy po zakończeniu treningu Wujec 2012, s. 17
Doradztwo Doradca jako pomysłodawca i ekspert Sprawy zawodowe i prywatne ważne dla obowiązków menedżera w organizacji Sperry 2008, za: Wujec 2012, s. 16; Szłapińska 2023, s. 135
Terapia Terapeuta, który stosuje metody psychoterapeutyczne Trudności i urazy z przeszłości, orientacja retrospektywna Wujec 2012, s. 15

Jeśli piszesz z zarządzania, zwróć uwagę na wiersz o szkoleniu. Wujec zauważa, że coaching bywa stosowany jako kontynuacja rozwoju po zakończeniu treningu, a dalsze badania pokazują, że takie wsparcie znacznie podnosi efektywność programów szkoleniowych (Wujec 2012, s. 18, za: Olivero i in. 1997). To gotowy pomost do wpisu o tym, jak napisać pracę o szkoleniach pracowników, i materiał na jedną z hipotez.

Tabelę zamieniłam też w grafikę, którą możesz pokazać na seminarium.

coaching praca licencjacka, coaching a mentoring, szkolenie, doradztwo i terapia w pięciu kafelkach
Źródło: B. Wujec, Geneza i definicje coachingu, „Coaching Review” 2012, nr 1 (4), s. 15-18.

Rodzaje coachingu, które da się zbadać w pracy

Do pracy licencjackiej najłatwiej wziąć jeden rodzaj coachingu w jednej organizacji, na przykład coaching wewnętrzny prowadzony przez przełożonych. Wujec podaje kilkanaście kryteriów podziału coachingu i przy każdym kilka odmian (Wujec 2012, s. 22-24). Poniżej wybrałam te, które najczęściej przydają się w pracy dyplomowej, z przykładem tego, co da się zbadać.

Kryterium podziału Rodzaje Co możesz zbadać
Kto jest wspierany indywidualny, relacji, grupowy, zespołu, self-coaching coaching zespołu sprzedaży w jednej firmie
Obszar życia życiowy (life coaching), biznesowy, edukacyjny, sportowy, zdrowia elementy coachingu w pracy nauczyciela
Kto prowadzi zewnętrzny (coach spoza organizacji), wewnętrzny (przełożony, specjalista HR), koleżeński coaching menedżerski w opinii pracowników
Poziom w hierarchii executive coaching, coaching menedżerski coaching menedżerów liniowych
Etap kariery kariery, lidera na nowym stanowisku, transition, high-potential, performance coaching kariery w opinii studentów ostatniego roku
Przestrzeń stacjonarny, e-coaching, telefoniczny, wideocoaching, coaching zespołu wirtualnego coaching zdalny w firmie po pandemii

Rodzaje według: B. Wujec, Geneza i definicje coachingu, „Coaching Review” 2012, nr 1 (4), s. 22-24. Przykłady badań są moje.

Ostatni wiersz nie wziął się znikąd. W zestawieniu Szłapińskiej, opartym na Bilansie Kapitału Ludzkiego, coaching w formie zdalnej rośnie z 7% w 2019 r. do 46% w 2021 r., a stacjonarny utrzymuje się na poziomie 83% i 81% (Szłapińska 2023, s. 138, za: Górniak i in. 2022, s. 69). Autorka łączy tę zmianę głównie z pandemią. Dla Ciebie to świeży temat, o którym w starszych podręcznikach jeszcze nie przeczytasz.

Z executive coachingiem bym uważała. Wujec definiuje go jako proces rozwoju menedżera, w którym organizacja, menedżer i coach pracują jako partnerzy „na podstawie formalnie ustalonej umowy coachingowej” (Wujec 2012, s. 24). W praktyce to trzy strony i formalna umowa, a do takich danych student z zewnątrz dociera rzadko.

Mój Tip: Zanim wybierzesz rodzaj coachingu, sprawdź, kogo możesz zapytać. Temat „coaching executive w korporacji” brzmi poważnie, ale jeśli nie znasz nikogo z zarządu, skończy się na rozdziale teoretycznym bez badań. Coaching menedżerski w firmie, w której pracujesz Ty albo ktoś z rodziny, daje Ci dostęp do ludzi i dokumentów od pierwszego dnia.

Przykładowe tematy prac o coachingu i jak je zawęzić

Tytuły prac obronionych na polskich uczelniach układają się w trzy nurty: coaching w zarządzaniu ludźmi, coaching w rozwoju osobistym i filozoficzne źródła coachingu. Oto prawdziwe tematy prac licencjackich i magisterskich z uczelnianych repozytoriów i list prac obronionych:

  • „Coaching współczesnym modelem zarządzania zasobami ludzkimi” (praca licencjacka, Uniwersytet Śląski)
  • „Coaching jako współczesny model zarządzania zasobami ludzkimi” (praca licencjacka, Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu)
  • „Coaching jako metoda rozwoju pracownika” (praca magisterska, Uniwersytet Jagielloński)
  • „Szkolenie i rozwój pracowników poprzez coaching na przykładzie badań własnych” (praca magisterska, Uniwersytet Jagielloński)
  • „Coaching jako metoda szkoleniowa pracowników w przedsiębiorstwie” (praca licencjacka, Uniwersytet Zielonogórski)
  • „Coaching i doradztwo filozoficzne jako narzędzia wspierania rozwoju osobistego” (praca licencjacka, Uniwersytet Zielonogórski)
  • „Model coachingu koaktywnego i jego filozoficzne źródła w dialektyce Sokratejskiej” (praca licencjacka, Uniwersytet Zielonogórski)
  • „Problem świadomości ciała w coachingu sportowym” (praca licencjacka, Uniwersytet Zielonogórski)
  • „Dylematy etyczne w pracy coacha wspierającego drużyny e-sportowe” (praca licencjacka, Uniwersytet Zielonogórski)

Zauważ, że dwa pierwsze tematy są niemal identyczne, choć powstały na różnych uczelniach. Tak wygląda temat za szeroki: pasuje do każdej pracy i do żadnej konkretnej. Wąski temat mówi, jaki rodzaj coachingu badasz, gdzie i w czyich oczach. Poniżej masz moje propozycje, jak przejść od szerokiej wersji do takiej, którą obronisz.

Wersja szeroka Wersja zawężona
Coaching w zarządzaniu zasobami ludzkimi Coaching menedżerski jako narzędzie rozwoju pracowników na przykładzie firmy X
Coaching jako metoda rozwoju pracownika Ocena coachingu wewnętrznego przez pracowników działu sprzedaży firmy X
Coaching a szkolenia Coaching jako uzupełnienie szkoleń pracowniczych w przedsiębiorstwie X
Coaching w dobie pracy zdalnej Coaching zdalny w rozwoju zawodowym pracowników firmy X po 2020 roku
Coaching w edukacji Elementy coachingu w pracy wychowawcy klasy w opinii nauczycieli szkół podstawowych w mieście Y
Coaching kariery Coaching kariery jako wsparcie w wyborze ścieżki zawodowej w opinii studentów ostatniego roku

Jeśli piszesz z pedagogiki, więcej przykładów zawężania znajdziesz we wpisie z tematami prac licencjackich z pedagogiki. Tam też pokazuję, jak rozłożyć jeden temat na pytania badawcze.

Problem badawczy, hipotezy i układ rozdziałów pracy o coachingu

W pracy licencjackiej o coachingu wystarczy jeden problem główny, trzy lub cztery szczegółowe, dwie albo trzy hipotezy i sondaż wśród pracowników uzupełniony wywiadem. Poniżej masz szkielet dla tematu „Coaching wewnętrzny w rozwoju pracowników firmy X”. Potraktuj go jako wzór budowy, a słowa dopasuj do swojego tematu. Jak w ogóle zbudować pytanie, na które odpowiada praca, rozkładam we wpisie o tym, czym jest problem badawczy.

Problem główny: Jak pracownicy firmy X oceniają coaching wewnętrzny jako formę rozwoju zawodowego?

Problemy szczegółowe:

  1. Z jakich form coachingu korzystają pracownicy firmy X?
  2. Jakie efekty coachingu dostrzegają w swojej codziennej pracy?
  3. Jak oceniają coaching na tle szkoleń, w których uczestniczyli?
  4. Jakie bariery utrudniają im korzystanie z coachingu?

Hipotezy:

  1. Pracownicy oceniają przydatność coachingu w codziennej pracy wyżej niż przydatność szkoleń grupowych.
  2. Główną barierą korzystania z coachingu jest brak czasu w godzinach pracy.
  3. Pracownicy, którzy po szkoleniu skorzystali z coachingu, wyżej oceniają efekty tego szkolenia niż osoby, które z coachingu nie korzystały.

Trzecia hipoteza opiera się na tym, co Wujec pisze o coachingu jako kontynuacji szkolenia (Wujec 2012, s. 18). Każdą z nich sprawdzisz ankietą, bo dotyczą opinii i deklaracji pracowników. Zasady stawiania takich przypuszczeń opisuję we wpisie o tym, jak sformułować hipotezę badawczą.

Druga hipoteza dotyka czasu pracy. Jeśli ten wątek interesuje Cię bardziej niż sam coaching, zajrzyj do przewodnika, jak napisać pracę licencjacką o zarządzaniu czasem.

Metoda to sondaż diagnostyczny, technika to ankieta, a narzędziem jest kwestionariusz dla pracowników. Do tego krótki wywiad z osobą, która w firmie odpowiada za rozwój pracowników, i przegląd dokumentów, na przykład programu rozwojowego albo regulaminu szkoleń. Ten zestaw daje Ci trzy źródła danych i pozwala porównać to, co firma deklaruje, z tym, co widzą pracownicy.

Mój Tip: Gdy sama korzystałam z coachingu, przed pierwszą sesją dostałam ankietę powitalną. Pytała o trzy najważniejsze cele, o konkretny efekt, który chcę osiągnąć, o największe przeszkody i o moje oczekiwania wobec coacha. Taki układ to gotowy szkielet wywiadu z osobami po coachingu: cel na starcie, efekt po procesie, przeszkody po drodze i ocena współpracy.

Masz już definicje i szkielet hipotez, a nie wiesz, w jakiej kolejności to pisać? Mapa Startu prowadzi przez 7 kroków od pustej strony do obrony, z planerem do wydruku. Bez teorii, tylko kolejność i to, co ma powstać na każdym etapie.

Pobierz Mapę Startu (PDF, 10 stron)

Układ rozdziałów pracy o coachingu

Praca licencjacka o coachingu w firmie ma zwykle trzy rozdziały: teoretyczny, metodologiczny i z wynikami badań. Ich zawartość zależy od kierunku, ale szkielet dla zarządzania wygląda tak:

  1. Coaching w zarządzaniu zasobami ludzkimi. Definicje, coaching na tle mentoringu, szkolenia i doradztwa, rodzaje coachingu, przebieg procesu coachingowego, miejsce coachingu wśród form rozwoju pracowników.
  2. Metodologia badań własnych. Problem główny i szczegółowe, hipotezy, metoda, technika i narzędzie, organizacja badań, krótka charakterystyka firmy i badanych.
  3. Coaching w firmie X w świetle badań własnych. Po jednym podrozdziale na każdy problem szczegółowy, na końcu weryfikacja hipotez.

Liczba podrozdziałów w trzecim rozdziale nie jest dowolna. Korczyński pisze, że „liczba podpunktów tego rozdziału powinna odpowiadać liczbie szczegółowych problemów badawczych” (Korczyński 2013, s. 14). Cztery problemy szczegółowe ze szkieletu wyżej dają więc cztery podrozdziały analizy.

Osobnego rozdziału o firmie nie rób. Brycz i Dudycz ostrzegają, że taki rozdział powstaje zwykle z jednej czy dwóch publikacji, nie ma w sobie nic twórczego i ociera się o plagiat. Firmę opisujesz krótko, tylko w zakresie potrzebnym do celu pracy, jako fragment rozdziału empirycznego (Brycz, Dudycz 2011, s. 82).

Na pedagogice pierwszy rozdział przesuń w stronę coachingu w edukacji i teorii uczenia się, a na filozofii zbuduj go wokół źródeł, z których coaching wyrósł. Sokrates pojawia się w tytułach prac z Zielonej Góry nie bez powodu.

Częste błędy przy tym temacie

Najczęściej problem tkwi w źródłach, w pomieszaniu pojęć i w hipotezach, których nie da się sprawdzić. Oto błędy, które warto wyłapać, zanim zrobi to promotor.

  • Rozdział teoretyczny z poradników. Książki coachów praktyków są ciekawe, ale nie zastąpią literatury naukowej. Opieraj definicje na podręcznikach z zarządzania i artykułach z czasopism, a poradniki traktuj jako uzupełnienie.
  • Coaching i mentoring jako synonimy. Jeśli w jednym akapicie piszesz, że coach nie daje gotowych odpowiedzi, a w następnym, że dzieli się doświadczeniem, recenzent to zauważy. Wybierz definicję i trzymaj się jej w całej pracy.
  • Hipoteza o skuteczności, której nie zmierzysz. Ankieta pokaże opinie pracowników o coachingu, ale nie jego wpływ na wyniki firmy. Pisz więc o ocenie i deklaracjach, chyba że masz dostęp do twardych danych.
  • Temat bez dostępu do badanych. Coaching zarządu, coaching w korporacji, w której nikogo nie znasz, coaching sportowców kadry narodowej. Zanim zapiszesz temat, sprawdź, kto wypełni Twoją ankietę.
  • Definicja z bloga coacha. W internecie krąży mnóstwo zgrabnych definicji bez autora i strony. Jeśli nie możesz wskazać, kto i gdzie to napisał, nie wpisuj tego do pracy.

Literatura o coachingu: 24 pozycje do pracy dyplomowej

Na początek sięgnij po artykuły w otwartym dostępie, bo pobierzesz je od ręki, a ich bibliografie poprowadzą Cię dalej. Pod nimi masz książki i artykuły, które zbierałam do tego tematu od lat, uzupełnione o dwie nowsze pozycje.

Artykuły w otwartym dostępie

  • Budzisz B., Istota coachingu, „Economy and Management” 2011, nr 2, s. 85-94. Pobierz z BazTech
  • Nowak A.A., Coach idealny? Profil psychologiczny coacha. Rozważania teoretyczne, „Coaching Review” 2016, nr 1 (8), s. 148-164. Pobierz PDF
  • Szłapińska J., Coaching jako (nie)nowa metoda rozwoju zawodowego pracowników, „Szkoła-Zawód-Praca” 2023, nr 26, s. 128-154. Strona artykułu
  • Wujec B., Geneza i definicje coachingu, „Coaching Review” 2012, nr 1 (4), s. 4-28. Pobierz PDF

Książki i rozdziały w pracach zbiorowych

  • Bennewicz M., Coaching i mentoring w praktyce, G+J Gruner + Jahr Polska, Warszawa 2011.
  • Hargrove R., Mistrzowski coaching, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2006.
  • Kegan R., Laskow Lahey L., Odporność na zmiany. Jak uwolnić potencjał tkwiący w Tobie i Twoim miejscu pracy, OnePress, Gliwice 2010.
  • Kimsey-House H., Kimsey-House K., Sandahl P., Whitworth L., Coaching koaktywny: zmiany w biznesie, zmiany w życiu, Wolters Kluwer, Warszawa 2019.
  • Law H., Ireland S., Hussain Z., Psychologia coachingu, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2010.
  • O’Neill M.B., Coaching dla kadry menedżerskiej: siła i wrażliwość coacha w systemowym podejściu do problemów w zarządzaniu, Wydawnictwo Rebis, Poznań 2002.
  • Passmore J., Coaching doskonały. Przewodnik profesjonalny, Muza, Warszawa 2012.
  • Peltier B., Psychologia coachingu kadry menadżerskiej: teoria i zastosowanie, Wydawnictwo Rebis, Poznań 2005.
  • Rzycka O., Menedżer coachem. Jak rozmawiać, by osiągnąć rezultaty, Wolters Kluwer, Warszawa 2015.
  • Sidor-Rządkowska M., Coaching. Teoria, praktyka, studia przypadków, Wolters Kluwer, Warszawa 2021.
  • Starr J., Podręcznik coachingu. Sprawdzone techniki treningu personalnego, Wolters Kluwer Polska, Warszawa 2015.
  • Suchodolski A., Wykorzystanie coachingu w zarządzaniu rozwojem zawodowym pracowników, [w:] A. Pocztowski (red.), Praca i zarządzanie kapitałem ludzkim w perspektywie europejskiej, Oficyna Ekonomiczna, Kraków 2005, s. 446-454.
  • Thorpe S., Clifford J., Podręcznik coachingu, Wydawnictwo Rebis, Poznań 2013.
  • Trzcińska I., O duchowości inaczej. Coaching w perspektywie przemian kultury współczesnej, Uniwersytet Jagielloński, Katedra Porównawczych Studiów Cywilizacji, Kraków 2013.
  • Wilson C., Nowy coaching biznesowy: przewodnik dla najlepszych praktyków, Wydawnictwo MT Biznes, Warszawa 2015.

Artykuły z czasopism

  • Grzybek R., Coaching: fakty i mity, „Personel Plus” 2009, nr 5, s. 14-19.
  • Kalisz M., Life coaching: czy i jak można wykorzystać na potrzeby firmy?, „Personel Plus” 2011, nr 9, s. 78-83.
  • Respondek A., Piankowska-Zielińska H., Coaching, „Zarządzanie Zasobami Ludzkimi” 2005, nr 1, s. 57-64.
  • Sidor-Rządkowska M., Zastosowanie coachingu w przedsiębiorstwie: szanse i zagrożenia, „Kwartalnik Nauk o Przedsiębiorstwie” 2015, nr 4, s. 45-53.

Pozycja pomocnicza

  • Covey S.R., 7 nawyków skutecznego działania, Wydawnictwo Aleksandria, Katowice 2012. To poradnik rozwoju osobistego, z coachingiem związany pośrednio. Przyda się do kontekstu, ale nie opieraj na nim definicji.

Coaching w pracy licencjackiej: najczęstsze pytania (FAQ)

Jak sformułować temat pracy licencjackiej o coachingu?

Nazwij w temacie rodzaj coachingu, miejsce i grupę, której opinię badasz, na przykład „Ocena coachingu wewnętrznego przez pracowników działu sprzedaży firmy X”. Ogólne tytuły w rodzaju „Coaching jako model zarządzania zasobami ludzkimi” powtarzają się na różnych uczelniach i trudno z nich wyprowadzić badanie.

Jaką definicję coachingu wybrać do pracy?

Na zarządzaniu sprawdzą się definicje Oleksyna i Clutterbucka, bo mówią o kompetencjach i wynikach, a na pedagogice i kierunkach coachingowych ujęcia Whitmore’a i ICF, które stawiają w centrum uczenie się klienta. Najlepiej podać dwie lub trzy definicje i napisać, którą przyjmujesz w swojej pracy.

Czym coaching różni się od mentoringu?

W coachingu źródłem pomysłów i rozwiązań jest sam klient, a coach wspiera jego kreatywność (Wujec 2012, s. 17). Mentoring to według Clutterbucka dobrowolna, niezależna od hierarchii służbowej pomoc, dzięki której druga osoba robi postęp w wiedzy, pracy zawodowej lub sposobie myślenia (Wujec 2012, s. 18).

Jakie hipotezy postawić w pracy o coachingu?

Takie, które sprawdzisz ankietą: o ocenie przydatności coachingu, o barierach w korzystaniu z niego albo o tym, czy coaching po szkoleniu poprawia ocenę jego efektów. Hipotezy o wpływie coachingu na wyniki firmy wymagają danych, do których student zwykle nie ma dostępu.

Czy poradniki coachingowe mogą być źródłem w pracy dyplomowej?

Mogą być uzupełnieniem, ale definicje i główne tezy opieraj na literaturze naukowej: podręcznikach z zarządzania i artykułach z recenzowanych czasopism. Dobry start to darmowe artykuły Wujec (2012) i Szłapińskiej (2023), których bibliografie poprowadzą Cię do kolejnych pozycji.

Na koniec: najmocniejszy rozdział teoretyczny o coachingu zaczyna się od decyzji, którą definicję przyjmujesz i czym coaching nie jest. Dziś wybierz jedną z pięciu definicji pasującą do Twojego kierunku i zapisz obok niej jedno zdanie, czym coaching różni się od mentoringu. Z tych dwóch zdań zrobisz pierwszy podrozdział.

Jeśli listę literatury z tego wpisu uzupełniasz pytaniami do ChatGPT, sprawdź najpierw, jak wygląda zmyślone źródło. W minikursie pokazuję trzy takie błędy na prawdziwych zrzutach ekranu, w trzech mailach.

Zapisz się na minikurs „3 błędy”

Źródła wykorzystane w tym wpisie

  • Brycz B., Dudycz T., Przewodnik dla piszących prace magisterskie w zakresie zarządzania, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2011, s. 82.
  • Budzisz B., Istota coachingu, „Economy and Management” 2011, nr 2, s. 85-94.
  • Korczyński S., Przygotowanie pracy dyplomowej z pedagogiki. Jak napisać dobrą pracę? Rozwiązania praktyczne. Narzędzia badawcze, Difin, Warszawa 2013, s. 14.
  • Szłapińska J., Coaching jako (nie)nowa metoda rozwoju zawodowego pracowników, „Szkoła-Zawód-Praca” 2023, nr 26, s. 128-154.
  • Wujec B., Geneza i definicje coachingu, „Coaching Review” 2012, nr 1 (4), s. 4-28.

Źródła internetowe

  • Akademia Nauk Stosowanych im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach, Zarządzanie i coaching: dokumenty, strona kierunku (dostęp: 8.10.2026).
  • Instytut Filozofii Uniwersytetu Zielonogórskiego, Prace licencjackie: coaching i doradztwo filozoficzne, lista prac obronionych (dostęp: 8.10.2026).
  • Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Coaching i doradztwo kariery: studia licencjackie, strona kierunku (dostęp: 8.10.2026).
  • Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego, Coaching jako metoda rozwoju pracownika (praca magisterska), strona pracy (dostęp: 13.10.2026).
  • Repozytorium Uniwersytetu Jagiellońskiego, Szkolenie i rozwój pracowników poprzez coaching na przykładzie badań własnych (praca magisterska), strona pracy (dostęp: 13.10.2026).
  • Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, Baza Wiedzy, Coaching jako współczesny model zarządzania zasobami ludzkimi (praca licencjacka), strona pracy (dostęp: 8.10.2026).
  • Uniwersytet Szczeciński, Pedagogika: zagadnienia specjalnościowe, specjalność coaching edukacyjny, plik PDF (dostęp: 8.10.2026).
  • Uniwersytet Śląski, Baza Wiedzy, Coaching współczesnym modelem zarządzania zasobami ludzkimi (praca licencjacka), strona pracy (dostęp: 8.10.2026).

Propozycje zawężonych tematów, przykłady badań w tabeli rodzajów coachingu oraz szkielet problemów i hipotez są moje.